Η Jenny Saville, σε αρκετά έργα της παρουσίασε σώματα γυναικών βαλμένα πλάι-πλάι, που παραπέμπουν σε κουτί με σαρδέλες ή ακόμα σε κρέατα σε σφαγείο. Η τέχνη συχνά έρχεται να μας σοκάρει. Ή τουλάχιστο προσπαθεί να μας σοκάρει. Αλλά το μόνο που έχει μέχρι στιγμής καταφέρει, είναι να μοιάσει στον βοσκό τον κλέφτη.
Πολλοί είναι οι καλλιτέχνες που προσπαθούν κατά καιρούς να κλέψουν τις εντυπώσεις του κοινού παρουσιάζοντας έργα, τα οποία είναι άλλοτε προκλητικά και άλλοτε φρικαλέα. Μέσα σε αυτό μίασμα υπάρχουν φυσικά και οι περιπτώσεις, στις οποίες η φρικαλέα αισθητική της καλλιτεχνική έκφραση, αποτελεί ένα μέσο που χρησιμοποιείται φια να εκφράσει πολλά περισσότερα από τα όσα πεζά εκ πρώτης όψεως «ομολογεί» η απωθητική αισθητική της. Ένα καλό παράδειγμα που μπορεί να σκιαγραφήσει αυτή την περίπτωση, είναι τα έργα της Βρετανίδας Jenny Saville. Αυτή, αν και στην κλίκα των YBAs που ανέδειξε ο αγαπητός Saatchi, είχε πολλά περισσότερα να πει από μερικούς ομοίους της. Στους μεγάλων διαστάσεων πίνακές της, παρουσίαζε συχνά αυτοπροσωπογραφίες και γυναικείες μορφές σε κατάσταση αποσύνθεσης. Με αυτή την φρικαλέα αισθητική, τραβούσε την προσοχή του κοινού και έπειτα ξεκινούσε το «διάβασμα» του έργου της από τον κάθε θεατή. Στα έργα της, σχολίαζε τόσο την εικόνα που την ήθελε η κοινωνία να έχει ως γυναίκα και υποσημείωνε ακόμη θέματα που ασχολούνταν με ξεπερασμένες αντιλήψεις και λανθάνουσες – κατά τη γνώμη της – ιδέες της κοινωνίας.
Η άλλη μερίδα καλλιτεχνών, αυτή που θέλει απλά και μόνο να τραβήξει την προσοχή του κοινού με τις αποτρόπαιες και αδικαιολόγητα προκλητικές εικόνες τους, μοιράζεται σε δύο ομάδες: Άλλοι σκέφτονται συχνά σαν στυγνοί επαγγελματίες που επιδιώκουν μόνο την απόκτηση της δόξας και του χρήματος και άλλοι, επικαλούμενοι ένα καυστικό σχόλιο στην σύγχρονή τους εικαστική παραγωγή, αρπάζουν την ευκαιρία και παρουσιάζουν τα προκλητικά τους έργα. Ποιος είναι ο σκοπός; Η πρόκληση ενός οποιουδήποτε διαλόγου; Απλά, δηλαδή, για να συζητηθούν; Αν ναι, τότε παραδεχόμαστε ότι αυτή είναι μια πολύ καλή τακτική διαφήμισης, να δημιουργήσεις ντόρο γύρο από το όνομά σου και από την δουλειά σου, έτσι ώστε το κοινό να σε θυμάται για κάτι…
Ένα παράδειγμα προκλητικής τέχνης που κατά τη γνώμη μας σκοπό είχε απλά και μόνο να σοκάρει, αποτελεί η δουλειά της Sarah Maple. Γεννημένη το 1985 στο Sussex της Αγγλίας, από Τουρκάλα μητέρα και Βρετανό πατέρα, ξεκίνησε να παράγει αυτοβιογραφική εικαστική δουλειά, η οποία κατά τις δηλώσεις της ίδια είναι «φανερά επηρεασμένη από την απροσδιόριστη ταυτότητά» της. Προσπάθησε να προσεγγίσει φυλετικά θέματα και κατέληξε να κάνει – μάλλον άθελά της – ρατσιστικά σχόλια.. Οι ιδέες της είναι ομολογουμένως καυστικές, αλλά το βάθος που δίνει σε κάθε δουλειά της είναι ανύπαρκτο. Στο προσωπικό της blog όπου αναρτά τη δουλειά της, δέχτηκε τελευταία επιθέσεις για τον χαρακτήρα των έργων της και την αφέλειά της να τα παρουσιάσει σε ένα κοινό, το οποίο προφανώς έχει διαφορετική γνώμη από την δημιουργό. Ένα κορίτσι, σχολιάζοντας τις φωτογραφίες της Maple που μοιάζουν με χλευαστική καμπάνια προώθησης του ισλαμισμού σε Δυτικές κουλτούρες, έγραψε: «Είσαι ντροπή για την κοινωνία. Γιατί δεν μπορείς να αποδεχτείς τους ανθρώπους για αυτό που είναι; Αυτό εσύ το αποκαλείς τέχνη; Αυτό δεν είναι τέχνη, αυτό είναι ύβρις».
Αλλά όλοι έχουν το δικαίωμα σε μια γνώμη, μια μη-λογοκριμένη άποψη. Η τέχνη μετατρέπεται, για μερικούς, σε άλλοθι για χάρη της πρόκλησης παρά της έκφρασης.
No comments:
Post a Comment