Ή τον μισείς, ή τον λατρεύεις

Τα πορτραίτα μεταξοτυπίας του Andy Warhol, έχουν γίνει μια αναγνωρίσιμη πολιτική γραφή. Ένα έργο του σήμερα πουλιέται όσο και 10 αυτοκίνητα F1 της Ferrari. Η εικαστική σκηνή, αναπόφευκτα ακολουθεί το κληροδότημα που άφησε.

Ο Andy Warhol ήταν και είναι ένα χρυσορυχείο. Για τα άτομα που τον περιτριγύριζαν τις δεκαετίες του ’60 και του ’70 - όταν η καριέρα του μεσουρανούσε - υπήρχαν πλεονεκτήματα δημοσιότητας. Πολλοί του κύκλου του, είτε αναδείχτηκαν μέσω των underground ταινιών του, είτε τις χρησιμοποίησαν ως βατήρα για να πάνε παρακάτω. Η λίστα με τους «superstars» του πάντως, απαριθμεί δεκάδες ονόματα: Candy Darling, Edie Sedgwick, Nico, Viva και άλλες χαρακτηριστικές φιγούρες των 60s και 70s. Λόγω της κοινωνικής και καλλιτεχνικής του αξίας την οποία απέκτησε όσο ήταν ακόμα ζωντανός, σήμερα τα έργα του έχουν αποδειχτεί χρυσάφι. Ένα έργο του μόνο, πουλήθηκε πριν μερικές βδομάδες για 44 εκ. δολάρια Μπορεί η αξία των ακινήτων να έχει κλονιστεί τελευταία, αλλά αυτή (των έργων) του Warhol, φαίνεται να είναι απτόητη ακόμα και σε δύσκολους καιρούς!

Οι απόψεις τόσο για το άτομό του, όσο και για το κληροδότημά που άφησε, διίστανται. Όμως, αυτό που είναι αναμφισβήτητο γεγονός, είναι ότι ακόμα και μετά τον θάνατό του συνεχίζει να επηρεάζει τις τρέχουσες τάσεις και έχει γίνει ορόσημο στην εικαστική Ιστορία. Οι εκθέσεις που γίνονται στο όνομά του - όχι με έργα του, αλλά με έργα σύγχρονων εικαστικών και δανειζόμενες των φιλοσοφιών του - διαδέχονται η μια την άλλη. Η τελευταία που έχει παρουσιαστεί, είναι αυτή στην Tate Modern του Λονδίνου, με τίτλο «Pop Life: Art in a Material World» και για της οποίας το στήσιμο βασική προϋπόθεση υπήρξε το μότο του Warhol «Μια καλή επιχείρηση είναι η καλύτερη τέχνη». Ακόμη, τα πορτραίτα μεταξοτυπίας που έφτιαχνε για τους υψηλόβαθμους της κοινωνίας του, έγιναν μια αναγνωρίσιμη και πολιτική γραφή που χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα. Όπως ο σοσιαλισμός στη Ρωσία είχε εφεύρει το ρεύμα του «Σοσιαλιστικού σουρεαλισμού» για να μιλά στη μάζα του, έτσι και ο καπιταλισμός στις δυτικές κοινωνίες υιοθέτησε την «Pop art» και την επιστράτευσε για να αποτυπώσει την (εικαστική) του ταυτότητα.

Αυτό που χαρακτηρίζει τον Warhol καλύτερα, είναι η ικανότητά που είχε για να αναγνωρίζει τις δεσπόζουσες τάσεις της εποχής του, να βρίσκει τα σύμβολα που ήταν μαζικώς κατανοητά και να τα αγκαλιάζει με τις δημιουργίες του. Ακόμα και αν λειτουργούσε ενστικτωδώς, αυτή αποδείχτηκε ως μια ευφυέστατη κίνηση που ανέδειξε τόσο τον ίδιο, όσο και τη δουλειά του. Όπως φαίνεται όμως, ο πατέρας του δημοφιλές και της pop κουλτούρας είχε και μια άλλη, περιθωριακή πλευρά. Το θρυλικό του στούντιο «Factory» (Εργοστάσιο) - από το οποίο παραδειγματίστηκαν έπειτα γκαλερίστες, ονομάζοντας τους χώρους τους ανάλογα με τις λειτουργίες τους - που ήταν ένα κομβικό σημείο για τους stars της εποχής, λειτουργούσε επίσης ως πλατφόρμα προβολής των κινηματογραφικών του εγχειρημάτων που ο ίδιος ο καλλιτέχνης προτιμούσε να προβάλλει μόνο στο δικό του κοινό.

Ο Andy Warhol είχε αποδεχτεί την αλλαγή της εποχής του και τη χρησιμοποίησε προς όφελός του. Είχε γίνει βασιλιάς του τότε νέου ρεύματος. Δεν φοβήθηκε να προάγει μέσα από την τέχνη και το (βαρύ) όνομά του τα όσα η δική του κοινωνία δεν δεχόταν: Τους τραβεστί, τη μαζική παραγωγή, την Φορντιστική γραμμή παραγωγής… Πράγματα που ήταν ανήκουστα το ’60 έχουν γίνει σήμερα η κανονικότητά μας. Όχι μόνο επειδή κάποιος Warhol πίστεψε και επένδυσε σε αυτά, αλλά γιατί αυτή ήταν η φυσική τροπή των πραγμάτων. Ο τρελός τυπάς που τα αποδέχτηκε πρώτος και τα πρόβαλε, απλά επιβραβεύεται για τη διορατικότητά του.