skip to main |
skip to sidebar
Δεκαοκτάχρονοι: Ταραχοποιοί, αλήτες, χωρίς ηθικές αξίες. Πόσο σίγουροι είμαστε όμως;
Στα μέσα του περασμένου Οκτωβρίου, Αστυνομία και έφηβοι συγκρούστηκαν στην πλατεία Φανερωμένης, στην παλιά Λευκωσία, κατά τη διάρκεια ενός street party. Έξι νεαροί είχαν συλληφθεί και πολλοί άλλοι ενεπλάκησαν σε καβγά με τα όργανα του νόμου. Το πρόσωπο που έδειξε η Αστυνομία εκείνο το βράδυ είχε χαρακτηριστεί σαν αυτό του νταή. Άλλοι είχαν χαρακτηρίσει τα παιδιά «αλήτες», «αναρχικούς» και άλλα πολλά. Έξι μήνες μετά και έχοντας πλέον ξεχάσει τα επεισόδια εκείνης της βραδιάς, η πλατεία Φανερωμένης έχει εδραιωθεί ως σημείο συναντήσεων και ανταλλαγής ιδεών των νιάτων.
Η ίδια «αλήτικη» νεολαία διοργάνωσε την περασμένη βδομάδα ένα διαφορετικό street party. Η Κατερίνα Ευσταθίου (απλή συνωνυμία με τη γράφουσα) γιόρτασε τα 18α γενέθλιά της, καλώντας φίλους, γνωστούς αλλά και περαστικούς σε ένα υπαίθριο πάρτι. Δεν είναι η πρώτη φορά που διοργανώνεται κάτι παρόμοιο στη συγκεκριμένη περιοχή. Ζογκλέρ, djs και άτομα που έκαναν γκράφιτι σε καμβάδες μαζεύτηκαν σε μια από τις λίγες περιοχές της πόλης όπου τους επιτρέπεται να εκφραστούν δημόσια κι ελεύθερα. Ανάμεσα στα άτομα που παρευρεθήκαν στο πάρτι ήταν και ένα αγόρι με μακριά μαλλιά, σκισμένα τζιν, που σιγοτραγουδούσε στο ραπ τραγούδι που έπαιζε στο βάθος, καθώς έκανε ζογκλερικά με στικς. Πληροφορήθηκα, λοιπόν, πως ο ανέμελος έφηβος είναι μέλος της Mensa (μέλη της Mensa μπορούν να γίνουν όσοι επιδείξουν νοημοσύνη πιο ψηλή από το 98% του πληθυσμού).
Η εορτάζουσα μάζεψε, ακόμα, φωτογραφίες που τράβηξε η ίδια και η παρέα της και έστησε μια ερασιτεχνική έκθεση φωτογραφίας στους εξωτερικούς τοίχους του σχολείου της Φανερωμένης. Οι 50 φωτογραφίες των διαφόρων ατόμων (μεταξύ 17 και 25 ετών) συνοδεύονταν από «έξυπνες» λεζάντες, όπως το γνωστό ρητό του George Orwell «Όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι, αλλά μερικοί είναι πιο ίσοι από τους άλλους». Τα ίδια άτομα που πριν από έξι μήνες μερικοί από εμάς θα αποκαλούσαν «αδιάβαστα», μας βάζουν γυαλιά, αποδεικνύοντάς μας πως, αν μη τι άλλο, έχουν «συστηθεί» με τους κλασικούς. Η Κατερίνα Ευσταθίου εξήγησε πως η απόφαση να δείξουν τις φωτογραφίες τους σε ένα κοινό χώρο πάρθηκε γιατί όλοι της γενιάς της ασχολούνται με αυτό το είδος τέχνης. Είπε συγκεκριμένα: «Είναι απίστευτο το πώς κάθε νέα γενιά εξοικειώνεται με την τεχνολογία πιο γρήγορα και καλύτερα από την προηγούμενη. Αν δώσεις μια φωτογραφική μηχανή σε έναν σημερινό 15χρονο, το αποτέλεσμα θα είναι εκπληκτικό, αφού το πιθανότερο είναι πως θα τραβήξει ενδιαφέρουσες φωτογραφίες. Όλοι οι έφηβοι είναι δημιουργικοί, όλοι έχουν κάτι ουσιαστικό να πουν, αν φυσικά τους δοθεί το βήμα». Για έναν ενήλικα η ερώτηση αν οι φωτογραφίες ήταν προς πώληση φάνταζε νορμάλ. Η απάντηση της Κατερίνας, όμως, ήταν: «Όχι. Γιατί αυτό, δεν ήταν ο σκοπός μας».
Έτσι, η πλατεία Φανερωμένης μετατράπηκε σε μια πλατφόρμα προβολής του ταλέντου, της μόρφωσης και των ιδεών της νέας γενιάς – της ίδιας παρέας που πριν λίγο καιρό θα προτρέχαμε να χαρακτηρίσουμε «αμόρφωτους». Η νεολαία έχει απίστευτη δύναμη, δημιουργικότητα, ταλέντο και ιδέες. Δεν πρέπει να τους κρίνουμε με βάση το ντύσιμό τους και ενίοτε πρέπει να τους δίνουμε το βήμα για να μιλήσουν, αφού έχουν να μας διδάξουν πολλά.
Δημιουργικές ασχολίες, καθώς και μια έκθεση φωτογραφίας έλαβαν χώρα στο street party της περασμένης βδομάδας. Τη φωτογραφία αυτή τράβηξε η 16χρονη Μαρία Καφφά που παρευρέθηκε στο υπαίθριο πάρτι.
Η λονδρέζικη απάντηση στον παριζιάνικο Πύργο του Άιφελ δίχασε την κοινή γνώμη: «Στολίδι» για μερικούς και «Ρωμαϊκό τσίρκο» για άλλους.
Την περασμένη βδομάδα το γλυπτό του Anish Kapoor, που φέρει την ονομασία «ArcelorMittal Orbit», επιλέχθηκε από μια πλειάδα προτάσεων, για να ανεγερθεί στο Ολυμπιακό Πάρκο του Λονδίνου ως μέρος των εορτασμών για τους 27ους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2012. Το ατσάλινο γλυπτό πήρε το όνομά του από τον πλουσιότερο άνθρωπο της Γηραιάς Ηπείρου Lakshmi Mittal, ο οποίος θα το χρηματοδοτήσει. Ο πύργος υπολογίζεται πως θα κοστίσει γύρω στα 19 εκατ. στερλίνες και πως θα χρειαστεί 1.400 τόνους ατσαλιού, για να σταθεί στα 115 μέτρα ύψους – ύψος υπερδιπλάσιο από αυτό του Αγάλματος της Ελευθερίας στη Νέα Υόρκη. Στην κορυφή του θα έχει τους πέντε κύκλους των αγώνων, όπου το κοινό θα μπορεί να ανεβεί, για να κοιτάξει τη μεγαλούπολη αφ’ υψηλού.
Η λονδρέζικη απάντηση στον παριζιάνικο Πύργο του Άιφελ δίχασε την κοινή γνώμη. Ενώ η ομάδα που βρίσκεται πίσω από την απόφαση ανέγερσής του ενθουσιάζεται με τις ευκαιρίες που προσφέρει αυτό το έργο τέχνης στο Λονδίνο, οι κάτοικοι της περιοχής αποτελούν το πνεύμα της αντιλογίας.
Ο δήμαρχος του Λονδίνου, Boris Johnson, όμως, φαίνεται να περίμενε τις κακές κριτικές, αφού στη διάσκεψη Τύπου είχε πει: «Φυσικά και μερικοί θα πουν ότι είμαστε τρελοί που – εν μέσω οικονομικής κρίσης – θέλουμε να κτίσουμε το μεγαλύτερο μέχρι στιγμής έργο τέχνης σε δημόσιο χώρο στη Βρετανία. Είμαστε σίγουροι, όμως, πως διαχρονικά αυτή είναι η καλύτερη και ορθότερη απόφαση για την περιοχή Stratford». Οι κάτοικοι, οργισμένοι, λένε πως έπρεπε να ζητηθεί και η δική τους γνώμη για κάτι το οποίο θα χρηματοδοτηθεί εν μέρει από τους δικούς τους φόρους, θα επηρεάσει την αισθητική της περιοχής τους σε μεγάλο βαθμό και θα μείνει ως πολιτιστική κληρονομιά για τις μετέπειτα γενιές. Αποκάλεσαν, ακόμα, την απόφαση αυτή ως «τρομερή προσβολή προς τις σύγχρονες δημοκρατικές διαδικασίες», «ρωμαϊκό τσίρκο» και αποτέλεσμα του «διεστραμμένου φασιστικού μεγαλείου των Γερμανών ναζί». Καθώς η θέα από τα σπίτια που θα βρίσκονται απέναντι από το γλυπτό θα αλλοιωθεί και το τοπίο θα αλλάξει ριζικά, οι κριτικοί θεωρούν πως σωστό θα ήταν να ερωτηθούν τουλάχιστον οι κάτοικοι για την άποψή τους. Έτσι, αφού οι πολίτες αποκλείστηκαν από τη διαδικασία επιλογής, αυτή χαρακτηρίστηκε ως «ελιτιστική».
Άλλοι, πάλι, κατηγορούν τον καλλιτέχνη για το μέγεθος στο οποίο προσάρμοσε το γλυπτό του. Μια αντίθετη άποψη, όμως, λέει πως ζούμε στην εποχή που αν είναι να κάνεις κάτι, πρέπει να το κάνεις καλά και να το κάνεις σε μεγάλες διαστάσεις («Do it good and do it big!»).
Όταν ο Πύργος του Άιφελ είχε εγκριθεί να ανεγερθεί το 1889 για τη διεθνή παριζιάνικη έκθεση, για να γιορταστούν τα 1.000 χρόνια από τη Γαλλική Επανάσταση, το κοινό αντέδρασε και τον απέρριψε. Είχε χαρακτηριστεί ως «έκτρωμα» και το έργο γενικά πήρε κακές κριτικές από τις παριζιάνικες εφημερίδες της εποχής. Ο Τύπος γέμισε με επιστολές από τον κόσμο της τέχνης που ήθελε το έργο να ακυρωθεί. Οι εργασίες ανέγερσής του, όμως, συνεχίστηκαν και έτσι το Παρίσι έχει σήμερα ένα αξιοζήλευτο μνημείο. Παρόμοιες αντιδράσεις επαναλήφθηκαν 100 χρόνια αργότερα, όταν η Πυραμίδα του Λούβρου χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως «σπυρί στο πρόσωπο των Παρισίων».
Ναι μεν αντιδράσεις σαν κι αυτές των πολιτών στο Λονδίνο είναι καυστικές και εποικοδομητικές, αλλά η μάζα είναι εκ φύσεως συντηρητική. Τα συναισθηματικά φορτισμένα και «εφηβικά» ξεσπάσματα της μάζας δεν πρέπει να τα παίρνει κανείς πολύ στα σοβαρά. Γιατί, όπως έχει αποδειχθεί και σε παρόμοιες περιπτώσεις στο παρελθόν, μόνο εκ των υστέρων μπορούμε να αποτιμήσουμε μια κατάσταση.
Επιδεικνύουμε συμπεριφορές λαιμαργίας, οργής αλλά και κενοδοξίας. Το μόνο πράγμα που φαίνεται να μας απασχολεί και εν τέλει να μας ικανοποιεί είναι ο υλιστικός καταναλωτισμός. Θα φτάναμε μέχρι τα άκρα για μια βαμβακερή μπλούζα…
Αδηφαγία, πορνεία, φιλαργυρία, λύπη, οργή, ακηδία, κενοδοξία και περηφάνια. Αυτά ήταν – και είναι – τα εφτά θανάσιμα αμαρτήματα, με τα οποία η Εκκλησία προσπάθησε να μορφώσει τους πιστούς και να τους βάλει, αλλά και να τους κρατήσει, σε μια τάξη. Με αυτά, οι αρωγοί της πρώτης μορφής κυβέρνησης στις οργανωμένες κοινωνίες υπέθεταν πως θα απέφευγαν τη διαφθορά και την ανηθικότητα τόσο των ατόμων όσο και της μάζας.
Στις 3 Απριλίου, δύο χιλιάδες πιστοί πελάτες στάθηκαν σε μια ουρά μερικών εκατοντάδων μέτρων έξω από το κατάστημα της αλυσίδας American Apparel στην περιοχή Brick Lane του Λονδίνου. Ο κόσμος έφτανε μέχρι το τέλος του δρόμου και προχωρούσε παραπέρα, μέχρι το τέρμα του κάθετου στενού. Για να κατατοπιστούμε λιγάκι, η εταιρεία αυτή παράγει βασικά βαμβακερά είδη ένδυσης, τα οποία παρεμπιπτόντως πωλούνται μάλλον σε τσουχτερές τιμές στους καταναλωτές. Η εταιρεία American Apparel, λοιπόν, αποφάσισε να κάνει εκπτώσεις για τους «ακόλουθούς» της. Έτσι, προέβησαν σε ανακοινώσεις μέσω της ιστοσελίδας τους, της σελίδας τους στο Facebook και μέσω e-mails, όπου πληροφορούσαν τους πιστούς πελάτες τους για το «event» εκπτώσεων, όπως το χαρακτήρισαν, το οποίο θα διαρκούσε μια μόνο μέρα.
Όλοι οι trendy και fashionable Λονδρέζοι καταναλωτές μαζεύτηκαν έξω από το κατάστημα και περίμεναν – μάλλον όχι και τόσο υπομονετικά – για να έρθει η σειρά τους να περάσουν τις πύλες του καταστήματος. Παρ’ όλα αυτά, όμως, λιγότεροι από 30 πελάτες κατάφεραν να αγοράσουν κάτι από τις εκπτώσεις, αφού το event τερματίστηκε λόγω των βίαιων επεισοδίων που ξέσπασαν. Όπως είπε αργότερα ο διευθυντής του καταστήματος, οι ουρές δεν φρουρούνταν σωστά, με αποτέλεσμα μερικοί να πετάγονται μπροστά από άλλα άτομα που περίμεναν πολλές περισσότερες ώρες και να ξεσηκωθεί, έτσι, το θυμωμένο και αδικημένο πλήθος. Ο απολογισμός; Δέκα αστυνομικοί τραυματίστηκαν και τρεις πολίτες συνελήφθησαν.
Οι περιγραφές από τους αυτόπτες μάρτυρες θυμίζουν μεταπολεμικές ή ακόμα και μεταποκαλυπτικές σκηνές, όπου άτομα στέκονται στην ουρά για συσσίτιο και σε κάποια στιγμή ξεσπούν και ξεκινούν να παλεύουν για το φαΐ που θα τους κοστίσει ή θα τους κρατήσει στη ζωή. Μια 19χρονη Βρετανίδα φοιτήτρια που βρισκόταν στη σκηνή τη στιγμή των επεισοδίων, είπε χαρακτηριστικά: «Ο κόσμος τρελάθηκε! Όταν άνοιξαν οι πόρτες, έτρεχαν να μπουν μέσα, με αποτέλεσμα να ποδοπατούν άλλους που στέκονταν στην ουρά». Στιγμιότυπα που καταγράφηκαν με κάμερες κινητών τηλεφώνων από άτομα που στέκονταν στη γραμμή, δείχνουν ένα χαοτικό σκηνικό, με τους αστυνομικούς να παλεύουν μαζί με τα οργισμένα πλήθη.
Το κατάστημα, φυσικά, αναγκάστηκε να σταματήσει τις πωλήσεις και να κλείσει για τη μέρα. Εντούτοις, το «event» επαναλήφθηκε και οι πύλες του καταστήματος άνοιξαν την επομένη, στις 4 Απριλίου, έχοντας αυτή τη φορά περισσότερους αστυνομικούς ασφαλείας. Ακόμη, ξεκίνησαν τις πωλήσεις τους μιάμιση ώρα πριν την προκαθορισμένη για να κοντρολάρουν τους πελάτες τους και να τους ικανοποιήσουν όλους. Η εταιρεία American Apparel έχει προγραμματίσει παρόμοια events και σε άλλες πόλεις, προσελκύοντας πέραν των 30 χιλιάδων καταναλωτών.
Μπορούμε να αναγνωρίσουμε τουλάχιστον πέντε από τα θανάσιμα αμαρτήματα σε αυτό το γεγονός. Έχουμε ακόμα δύο για να συμπληρώσουμε τη λίστα. Ας μη διορθωθούμε, αλλά ας προχωρήσουμε με αυτούς τους ρυθμούς. Και όπου φτάσουμε, φτάσαμε…
